Analiza potrzeb
Akcesja do Unii Europejskiej i wdrażanie acquis narzuciły władzom polskich regionów wiele obowiązków związanych z
tworzeniem i wdrażaniem polityk regionalnych, które w krajach UE-15 oparte są na wieloletniej tradycji współpracy z
ośrodkami naukowymi zajmującymi się tworzeniem zobiektywizowanych podstaw działań samorządowych organów legislacyjnych
i wykonawczych. W warunkach polskich wymagania te często okazują się zbyt wysokie, co prowadzi do fasadowego i
formalnego wypełniania warunków acquis, poprzez kopiowanie schematów i wzorów, a bez dogłębnych studiów nad i
uwzględniania krajowej i regionalnej specyfiki. Przykładem jest tu tworzenie dokumentów polityki regionalnej,
takich jak regionalne strategie rozwoju, regionalne strategie innowacji i regionalne strategie rozwoju społeczeństwa
informacyjnego. Opracowywane dokumenty zawierają listy priorytetów, lecz są one z reguły tworzone ad hoc, poprzez
zestawienie celów powszechnie znanych i akceptowanych, a przez to oczywistych i w dodatku formułowanych w sposób
bardzo ogólny, takich jak budowa szlaków komunikacyjnych, zwalczanie bezrobocia. Ogólne formułowanie diagnoz i celów
polityki regionalnej pozwala na spełnienie formalnego warunku utworzenia strategii rozwoju regionu, czy regionalnej
strategii innowacji (RSI), lecz nie przyczynia się do skuteczności realizacji polityki opartej na takich dokumentach. Widać to wyraźnie na przykładzie innego dokumentu polityki regionalnej, regionalnej strategii rozwoju społeczeństwa informacyjnego, gdzie ogólnikowe sformułowania są bardziej rażące, co przyczyniło się do tego, że tylko nieliczne regiony taki dokument stworzyły. Co więcej, regionalne dokumenty strategiczne nie umożliwiają adopcyjności celów i priorytetów w przypadku zmieniającej się sytuacji społeczno-politycznej, ekonomicznej, czy ekologicznej. Prowadzi to do opóźnień i nieefektywnej organizacji pracy urzędów w okresach przejściowych pomiędzy kolejnymi okresami programowania pomocy strukturalnej.
Podsumowując, można stwierdzić, że zarówno adaptacyjne programowanie strategii rozwoju regionów, jak i ilościowe
metody wykorzystania wyników foresightu regionalnego informacji statystycznej i innych badań nie były dotąd
stosowana w Polsce na szerszą skalę.
Narodowa Strategii Spójności na lata 2007-2013 narzuca polskim regionom wysokie wymagania dotyczące zarówno
efektywności wykorzystania środków pochodzących z Funduszy Strukturalnych, jak i tworzenia polityk regionalnych
zapewniających trwałość i zwielokrotnienie rezultatów projektów finansowanych z tych funduszy.
Niniejszy projekt ma za zadanie zapełnienie tej luki poprzez dostarczenie zobiektywizowanych metod
tworzenia takich polityk i ewaluacji projektów i alokacji środków. W oparciu o doświadczenia zdobyte
w projektach wykonywanych w latach 1995-2008 dla Komisji Europejskiej, zespół projektu opracował
nowatorską metodologię, dostosowaną do polskich realiów i umożliwiającą bezpośrednie zastosowanie w praktyce.